اصول رانندگی تدافعی رانندگی تدافعی نوعی از رانندگی است که اگر اصول آن را رعایت کنیم امکان خطر به حداقل ممکن می رسد. آگاه بودن و پیش بینی خطرات بالقوه برای جلوگیری از وقوع تصادفات موثر است. به طور کلی مهمترین اقدامی که  می تواند برای جلوگیری از بروز خطرات جاده ای و خطرات کاربران تقسیم می گردد:   -خطرات جادهای : خطرات جاده ای در شکل های مختلفی ظاهر می گردند . این خطرات می توانند به صورت طبیعی ، مصنوعی یا ترکیبی از این دو انجام شوند. خطرات جاده ای جزء خصوصیات برجسته سطح جاده اند که می توانند تاثیر منفی بر توانایی شما در جهت کنترل وسیله نقلیه و یا دید شما بگذارند. خطرات جاده ای شامل موارد زیر است : 1-اختلاف سطح شانه های جاده : بعضی اوقات ، سطح رو سازی به ویژه در نزدیکی لبه جاده به سرعت افت میکند . رانندگی در نزدیکی لبه می تواند منجر به چپ شدن ناگهانی خودرو یا برخورد با اشیای کنار جاده نیز می گردد . کنترل خودرو در هنگام عبور از منطقه افت سطح جاده بسیار مشکل است . 2-جاده در حال ساخت یا باز سازی : زمانی که گروهی در حال کار در جاده هستند همواره احتمال بروز خطر وجود دارد. خطوط باریک ، پیچ های تند  ، قابلیت بینایی ضعیف و خط کشی های نا واضح جزء برخی از مشکلاتی است که ممکن است در این مناطق رخ دهد. برخی از رانندگان ممکن است در موجهه با این شرایط تمرکز خود را از دست بدهند . ورود کارگران و ماشین های ساخت و ساز نیز از جمله مشکلات ایمنی این مناطق است . 3-وجود اشیای خارجی روی سطح جاده : اشیای خارجی روی سطح جاده خطر محسوب میگردند . اشیای خارجی می توانند خطراتی برای لاستیک ها و رینگ ها ایجاد کنند ، یا به تجهیزات ترمز  و برق خودرو صدمه برسانند و یا موجب بروز صدمات جدی در لاستیک های زوجی شوند یا بین آنها قرار گیرند. بسیاری از اشیایی که به نظر بی خطر می رسند می توانند خطرناک شوند جعبه یا  کیفی که در سطح جاده قرار گرفته و به ظاهر خالی به نظر می رسد ممکن است حاوی مواد سنگین و محکم بوده و ایجاد خطر کند. 4-رمپ یا شیبراهه های خروجی : آزاد راه ها و جاده ها می توانند با دلایلی خطرناک باشند . رمپ های به طور کلی دارای علائم محدودیت سرعت است . اما همواره باید بخاطر داشته اشید که سرعت های تعیین شده برای وسیله نقلیه سواری طرح شده و برای وسایل نقلیه بزرگ تر ایمن محسوب نمی گردد . این امر به ویژه برای سطوحی که شیب زیادی دارد می تواند خطر ناک تر نیز باشد. 5-رمپ یا شیبراهه های ورودی: راننده ای که وارد یک آزاد راه یا جاده می گردد معمولا به اطراف خود توجه کافی نمی کند و معمولا متوجه نزدیک شدن یک وسیله نقلیه از عقب نمی گردد . در بعضی اوقات رمپ های ورودی دارای یک سربالایی کوتاه است ، این امر برای خودورهای سنگین در رسیدن به سرعت مناسب و الحاق به ترافیک مسیر اصلی مشکل ایجاد می کند . خطرات کار بران:موارد زیر نشان دهنده برخی از خطرات کاربران است: 1-تقاطع ها:وسایل نقلیه ممکن است در نقطه کور یک تقاطع از دید شما پنهان شده باشند. راننده نیز ممکن است دید واضحی از ترافیک نداشته باشد و وارد تقاطع یا جاده گردد. بنابراین ، همواره آماده توقف باشید. 2-موانع دید :افرادی که نمی توانند سایرین را ببینند همواره می توانند ایجاد خطر نمایند. بنابراین آگاه سازی رانندگانی که دید آنها مسدود شده است، اهمیت زیادی دارد. وانت ها واگن های بار و خودروهایی که پنجره عقب آنها مسدود شده است ، جزء برخی از این گونه موارد محسوب می گردند. در بسیاری موارد ، رانندگان این نوع کامیون ها به محدودیت دیدی که نسبت به اطراف و پشت کامیون خود دارند، عادت نمی نمایند . در فصل  زمستان نیز وسایل نقلیه ای که با برف و یخ پوشید ه شده اند خطر محسوب میگردند . 3-خودروهای پارک شده: یک وسیله نقلیه پارک شده می تواند در زمان ورود به ترافیک خطرناک باشد بنابراین همواره مراقب چراغ های ترمز اگزوز چراغ راهنما یا سایرر نشانی هایی که موئد حرکت وسیله نقلیه توسط راننده است باشید. 4-بچه ها : بچه ها تمایل به عکس العمل سریع بدون بررسی ترافیک عبوری دارند آنها ممکن است ناگهان به دنبال یک توپ یا یک بچه دیگر وارد جاده شوند. 5- خودروهای از کار افتاده : رانندگانی که در حال تعویض لاستیک یا تعمیر خودروی خود هستند ممکن است نسبت به ترافیک توجه داشته باشند. 6- رانندگان بی توجه : افراد بی توجه همواره می توانند خطر باشند. مراقب باشید که کجا را نگاه می کنید اگرسمت دیگری را نگاه می کنند نمی توانند شما را ببینند. 7- رانندگان سرگردان : رانندگان سرگردان اغلب بدون اخطاردهی قبلی اقدام به توقف یا تغییر خط می نمایند احتمال این حالت در نزدیکی تقاطع های هم سطح و غیر هم سطح اصلی بیشتر است گردشگرانی که با منطقه اشنا نیستند می توانند بسیار خطرناک باشند. 8- تصادفات : افرادی که دچار تصادف می شوند ممکن است مراقب ترافیک نباشند در حالی که رانندگان در حال عبور تمایل به دیدن تصادف دارند . افراد مذکور ممکن است بدون توجه به وسایل نقلیه وارد جاده شده و موجب کاهش سرعت یا توقف ناگهانی وسایل نقلیه گردند. .3.1مانورهای ضروری ایمن ترین و بهترین روش برای پرهیز از شرایط اضطراری جلوگیری از وقوع آن است مهارت های مناسب رانندگی، تکنیک های پیش بینی ، خطر و  نگهداری پیگشیرانه گام بلندی در جهت جلوگیری از بروز شرایط اضطراری است در بسیاری از حالات اشتباه راننده می تواند نقش مهمی در بروز شرایط نامناسب و اضطراری ایجاد نمایند همچنین کنترل وسیله نقلیه برای جلوگیری از وقوع شرایط اضطراری ایمن تر از تلاش برای توقف است اگر یک مسیر فرار قابل دسترسی باشد فرصت بهتری برای جلوگیری از بروز تصادف نسبت به تلاش برای توقف ایجاد می نمایند . جست وجوی مداوم برای خطرات ، تعقیب کافی و آمادگی خوب راننده و وسیله نقلیه جزء کلیدی ترین عواملی هستند که می توانند در این باره موثر واقع گردند. اگر یک خط ترافیکی قابل دسترسی باشد ، یک تغییر خط سریع می تواند بهترین راه فرار باشد. اگر تغییر خط غیر ممکن یا خطرناک باشد، شانه راه می تواند راه جایگزین فرار باشد. در زمانی که مانور فرار، به درستی انجام شود، معمولا روشی ایمن محسوب می گردد. اما در برخی ازموارد ممکن است عوامل جانبی موجب تاثیر بر نتیجه مانور های فرار شوند. بنابراین ، شناخت این عوامل می تواند در انجام صحیح مانورهای فرار و حصول نتیجه مطلوب موثر باشد. بهترین نتایج  زمانی قابل دسترسی خواهد بود که شما در حال رانندگی با یک محموله بار پایدار با مرکز ثقل پایین و در مسیر یا شانه آن باشید. در زمان مانورهای فرار میزان حرکت های گردشی خود را تا حد امکان به حداقل برسانید. مانور خود را تا حد امکان به محض مشاهده خطر آغاز کنید. هرچقدر یک مانورفرار زودتر آغاز گردد، به مانور کمتری جهت جلوگیری از بروز حادثه نیاز خواهد بود. تا میزانی که که لازم است گردش کنید ، از گردش بیش از حد پرهیز کنید. به خاطر داشته باشید هرچقدر مانور شما بزرگتر باشد، خطر چپ کردن و یا واژگونی بیشتر خواهد بود. از دو دست در حین انجام عملیات گردشی استفاده کنید. هر چرخش فرمان باید در حدود 180 درجه باشد. قرار دادن دست ها در موقعیت ساعت 3و9 می تواند امکان چرخش 180 درجه را بدون از دست رفتن فرمان فراهم کند. در حین عملیات گردشی از ترمز گیری پرهیز کنید. ترمز گیری می تواند منجر به متوقف شدن چرخ های بارگیر و کشنده گردد که در نهایت می تواند به از دست رفتن کنترل منجر شود. قبل از شروع عملیات گردشی ترمز نمایید . به کار گیری محکم ترمز ، سرعت شما را قبل از گردش کاهش می دهد. این کار به خودروی شما امکان گردش سریع تر میدهد و احتمال چپ شدگی و واژگونی را مسیر مستقیم شوید. این عمل برای جلوگیری از خروج خودروی شما از مسیر اصلیش لازم است. به محض آنکه جلوی خودروی شما از کنار مانع عبور کرد بازگشت به مسیر اصلی را اغاز کنید. هم از لحاظ قانونی و هم به دلایل حفظ ایمنی خود، استفاده از کمربند ایمنی را فراموش نکنید. تغییر ناگهانی مسیر وسیله نقلیه شما می تواند منجر به خارج نمودن شما از صندلی راننده و در نتیجه از دست رفتن کنترل وسیله نقلیه گردد. علاوه بر موارد ذکر شده، موارد زیر جزئیات چگونگی انجام مانورها را در شرایط ویژه بیان می کند :نیز کاهش میدهد . پس از انجام عملیات گردشی فرار. آماده به شرایط عادی در خودروی در حال حرکت از روبرو: از برخورد با خودرویی که از روبروی شما در حال نزدیک شدن است با گردش به سمت راست جلوگیری کنید. بوق خود را به صدا درآورده تا توجه راننده را جلب نمایید. این امر می تواند راننده را هوشیار کند و موجب اصلاح مسیر گردد. هرگز به طرف چپ مانور نکنید. گردش به چپ موجب افزایش احتمال بروز تصادفات جلو به جلو می گردد. خودروی متوقف شده : اگر خط چپ خالی باشد ، وارد آن خط شوید. زیرا حرکت به سمت راست می تواند منجر به برخورد پهلو به پهلو با خودروی متوقف شده گردد. ارتفاع کابین به شما اجازه می دهد که تعیین کنید آیا میتوانید به خط چپ گردش کنید یا خیر. در هنگام تغییر خط از آینه هایتان استفاده کنید و مراقب خودروی روبروی خود نیز باشید. اگر در خط وسط یک جاده چند خطه قرار دارید ، خطی را برای مانور انتخاب نمایید که حداقل خطر را داشته باشد. در غیر این صورت به سمت راست مانور کنید. مجبور نمودن یک وسیله نقلیه برای راندن به سوی شانه راه بهتر از مجبور نمودن یک وسیله نقلیه دیگر برای حرکت به سوی ترافیک مخالف خود است. خودروهایی که از پهلو نزدیک می شوند: زمانی که وسیله نقلیه دیگری از پهلو نزدیک می گردد.بوق خود را به صدا درآورید. این امر معمولا موجب جلب نظر راننده و درنهایت اصلاح مسیر حرکت خود می گردد. این امر می تواند میزان مانوری که شما باید به انجام برسانید را به حداقل برساند . به خاطر داشته باشید که به کارگیری بوق می تواند موجب ترساندن و آزار رانندگان گردد، حضور شما را اعلام نماید و به سایر رانندگان در خصوص مشکل اخطار  دهد. اگر وسیله نقلیه حرکت عرضی خود را ادامه دهد، از آن فاصله بگیرید، اما تلاش نکنید تا شت آن اقدام به مانوردهی نمایید. زیرا در صورتی که آن خودرو قصد توقف داشته باشد این امر منجر به بروز تصادف می گردد. هرگز در صورتی که مانور دهی- به منظور عدم برخورد با خودروی در حال نزدیک شدن از پهلو- شما را در مسیر ترافیک مخالف قرار می دهد اقدام به مانور ننمایید. تصادف تحت زاویه ای با پهلوی وسیله نقلیه در حال نزدیک شدن ، بهتر از حرکت در مسیر ترافیک مخالف و برخورد های احتمالی است . دستیابی به شرایط ایمن در کنار جاده: در بسیاری از شرایط اضطراری، کنار جاده بهترین مسیر برای فرار قلمداد می گردد. همان گونه که قبل از این نیز بیان شد، استفاده از کنار جاده بهتر از تصادف با سایر خودروها است. رانندگان به طور کلی از ترک جاده اصلی وحشت دارند و بسیاری از آنها می ترسند که رفتن به کنار جاده موجب تصادف گردد. در حالی که با به کارگیری روش مناسب در زمان مقتضی و استفاده از کنار جاده برای مانور فرار، احتمال وقوع حادثه به حداقل می رسد. اگر مجبور به ترک جاده برای جلوگیری از بروز حادثه شدید ، قبل از اقدام به گردش ، از روش های بیان شده درباره ترمز گیری (کنترل شده یا کامل) در جهت کاهش سرعت تا حد ممکن بهره گیرید. کنترل لغزش به طور کلی سه دلیل اصلی لغزیدن عبارتند از : 1-سرعت بیش از اندازه :  شتاب بیش از حد موجب اعمال نیروی زیاد به چرخ ها و موجب چرخیدن آنها به صورت درجا می گردد. 2-ترمز گرفتن بیش از حد:   ترمز گرفتن شدید موجب قفل شدن چرخ ها می گردد. 3-مانور دادن بیش از حد :  چرخاندن فرمان با سرعت بیش از حد، موجب سر خوردن چرخ های جلو می گردد. سطوح لغزنده:  درجاده های لغزنده آهسته و با تامل بیشتر رانندگی کنید. اگر جاده به قدری لغزنده است که نمی توان به طور ایمن در آن رانندگی کرد ، در یک مکان امن توقف کنید و منتظر بهبود اوضاع باشید . هنگام حرکت در جاده های لغزنده اقدامات ذیل را انجام دهید: ·      عجله نکنید ·      تا جایی امکان دارد به ارامی دور بزنید ·      بیش از نیاز ترمز نگیرید ·      مگر در صورت لزوم از خودروهای کندرو سبقت نگیرید ·      آهسته و پیوسته حرکت کنید، از افزایش و کاهش مکرر سرعت بپرهیزید ·      بدانید که با افزایش حرارت و آغاز ذوب یخ ها ، جاده لغزنده تر می گردد. ·      فاصله بیشتری را نسبت به خودروهای روبروی خود حفظ نمایید. ·      اگر شاهد تراکم ترافیک بودید، سرعت را کاهش دهید یا تا باز شدن مسیر توقف کنید. ·      سعی کنید مکان های توقف خود را پیش بینی نمایید تا به آرامی از سرعت خود بکاهید. تدابیر لازم در هنگام از کار افتادن ترمز اگر از سیستم ترمز به خوبی نگهداری شود ، به ندرت به طور کامل از کار می افتد. با این حالت از کار افتادن ترمز ها ممکن است رخ دهد. از کار افتادن ترمز، 4 دلیل دارد: 1-از دست رفتن باد :  در زمانی که فشار هوا کم باشد وسیله اخطاری شروع به بوق زدن آرام یا چشمک زدن می نماید. تداوم روند کاهشی فشار هوا می تواند منجر شود تا ترمز های شما به طور کامل از کار بیفتد. 2-مسدود شدن هوا :  یک مانع می تواند مانع دسترسی ترمزها به هوا گردد . این حالت بیشتر در زمانی که آب در سیستم هوای خودرو یخ می زند یا غبار زیادی رسوب می کند رخ می دهد 3-ازبین رفتن ترمز : در سرازیری های طولانی، ممکن است ترمز ها بر اثر کاربرد مکرر ، بسیار گرم شده و کارایی خود را از دست بدهند، در نتیجه ترمز ها قابلیت متوقف کردن چرخ هارا از دست می دهند. ترمز ها معمولا به سرعت خنک نمی شوند. 4-از کار افتادگی مکانیکی : این اتفاق می تواند به دلیل از کار افتادگی در قسمت مکانیکی سیستم رخ دهد. البته این وضعیت به ندرت رخ می دهدکه تمام ترمز ها ناگهان با هم دچار مشکل مکانیکی شوند. معمولا در این حالت خودرو را می توان متوقف نمود. اگر خودور دچار از کار افتادگی ترمز شد ، این کارها را انجام دهید: الف) تقلیل دنده :اگر در یک جاده نسبتا صاف ، یک وسیله نقلیه را به دند ه کمتر تقلیل دهید ، این امر می تواند منجر به کاهش سرعت گردد. تا زمانی که خودروی شما به سرعتی که می توان آن را با ترمز دستی متوقف نمود ، برسد این عمل را انجام دهید. هنگامی که روی سر پایینی قرار دارید اقدام به کاهش دنده نکنید. ب) مسیر فرار : زمانی که سرعت خودرو را کاهش می دهید، به دنبال یک مسیر فرار بگردید. یک مسیر فرار می تواند شامل یک زمین باز و یا یک رمپ فرار باشد. حرکت یه سوی یک سربالایی نیز راه دیگر کاهش سرعت خودرو است. وقتی در سربالایی توقف نمودید، مطمئن شوید که در صورت استفاده از ترمز دستی به عقب بر نمی گردید. ج) روش های مخصوص سر پایینی ها : اگر ترمز شما در سر پایینی از کار افتاد ، باید در اطراف خودرو به دنبال چیزی که بتواند از سرعت شما بکاهد بگردید. به طور مثال، یافتن یک زمین باز یا یک راه  جانبی مسطح می تواند بسیار مفید باشد. تدابیر لازم در هنگام ترکیدن لاستیک: ترکیدن لاستیک به از دست رفتن ناگهانی باد لاستیک اطلاق می گردد. ترکیدن لاستیک می تواند ناشی از فرسودگی لاستیک ها ، ترک در داخل لاستیک و یا صدمه دیدن از اشیایی که درسطح جاده قرار دارند یا سوراخ های لاستیک باشد. به خاطر داشته باشید که یک بازرسی قبل از سفر می تواند از ترکیدن لاستیک بر اثر فرسودگی جلوگیری کند. ترکیدن لاستیک جلو می تواند کنترل فرمان را از دست راننده خارج کند و موجب تغییر جهت وسیله نقلیه به سمت لاستیک ترکیده گردد. زمانی که چرخ عقب کشنده بترکد  ممکن است شما حرکات متداوم کشنده از سویی به سوی دیگر را احساس نمایید. تشخیص ترکیدگی لاستیک کشنده، سخت تر است. شما ممکن است صدای آن را شنیده، آن را در آینه ببینید و یا برخی مشکلات را در کنترل وسیله نقلیه احساس نمایید. هر چقدر زودتر از ترکیدن لاستیک آگاه شوید، زمان بیشتری برای عکس العمل دارید، علائم اصلی ازبین لاستیک عبارتند از: 1-صدا : صدای بلند ترکیدن لاستیک به آسانی قابل تشخیص است. هرگاه چنین صدایی شنیدید، فرض کنید که لاستیک خودروی شما دچار مشکل شده است. 2- لرزش :اگر خودروی شما به طرز شدیدی می لرزد، به دلیل پنچر شدن یکی از لاستیک های شما باشد. 3-احساس: اگر کنترل وسیله نقلیه قدری سنگین شده می تواند به دلیل از بین رفتن یکی از لاستیک ها باشد. کارهایی که در زمان ترکیدن لاستیک باید انجام داد: پنج گام برای رانندگی ایمن در شرایط ترکیدن لاستیک وجود دارد: 1-از ترکیدن لاستیک آگاه و مطمئن شوید. 2-سرعت عکس العمل را برای غلبه بر نیروی کشش ناشی از لاستیک پنچر زیاد کنید. 3-فرمان را محکم نگاه داید. اگر لاستیک جلو از بین برود ، می تواند کنترل فرمان را از دست شما خارج کند. 4- از ترمزکردن بپرهیزید. ترمز کردن در زمانی که لاستیک از بین رفته باشد می تواند موجب از دست رفتن کنترل گردد. تا زمانی که در معرض تصادف یا چیزی قرار نگرفته اید از ترمز کردن بپرهیزید. زمانی که سرعت خودرو کاسته شد، به آرامی ترمز گرفته و به کنار جاده بیایید. 5- بعد از توقف، تمام لاستیک ها را بررسی کنید. اگر یکی از لاستیک های زوجی شما ازبین رفته، بازرسی بصری تنها راه شناسایی این مشکل است .